Kiezen voor de Kudde: "Nederland is niet over-geïndividualiseerd"

14 mei 2004    Lees de reacties   

De oratie Een eensgezinde, vooruitstrevende natie (pdf) van hoogleraar sociologie Jan Willem Duyvendak, oud-directeur van het Verwey-Jonker Instituut, ademt een optimistische sfeer. Dat Nederland over-geïndividualiseerd is, is een mythe. Feitelijk delen de meeste Nederlanders, dwars door alle lagen en politieke affiniteiten heen, dezelfde grondwaarden. Tegenover het dogma van de diversiteit plaatst Duyvendak de realiteit van de uniformiteit.

Er heerst een relatief grote eensgezindheid over belangrijke waarden, die door minimaal 70% van de Nederlanders worden gedeeld. Die Nederlandse consensus noemt Duyvendak “tribalisering”. Gelijkheid van man en vrouw, hetero’s en homo’s en ouders en kinderen vormen geen wezenlijke strijdpunten meer. Duyvendak:

^{“Enkele voorbeelden van opvattingen die zowel de relatief grote eensgezindheid illustreren (het gaat om standpunten die door minimaal 70% van de Nederlanders worden gedeeld) als de progressieve positie van Nederland in Europa. Uit verschillende
databestanden blijkt dat Nederlanders van alle Europese burgers:
• het meest van opvatting zijn dat echtscheiding acceptabel is, dat homoseksualiteit niets bijzonders is en dat het privé-leven vóór werk gaat;
• het meest gehecht zijn aan godsdienst- en gewetensvrijheid en aan het recht op wettelijke bescherming tegen discriminatie;
• het veruit het minst eens zijn met de stelling dat vrouwen kinderen moeten hebben om gelukkig te zijn (12%), dat een kind zijn ouders moet respecteren of dat we ‘beter af zouden zijn als we weer op de traditionele manier gingen leven’;
• het minst overtuigd van de wenselijkheid van een sterke leider.”}

^{(Zie voor bronnen en noten de oratie van Duyvendak, pp. 5-6)}

Ter gelegenheid van de aanvaarding van zijn hoogleraarschap publiceert Duyvendak zijn nieuwe boek Kiezen voor de Kudde.